AFIR eenvoudig uitgelegd: regels voor laadpunten

AFIR eenvoudig uitgelegd: wat de EU-verordening betekent voor laadpunten

Eenduidige betaalmogelijkheden, inzichtelijke prijzen en beter uitgebouwde laadinfrastructuur: met AFIR wil de Europese Unie openbaar laden eenvoudiger en betrouwbaarder maken. De voorschriften gelden zowel voor exploitanten van laadstations als voor bedrijven die laadpunten op hun locaties aanbieden. Tegelijk profiteren bestuurders van elektrische auto's van duidelijkere processen. Maar welke regels gelden al en waarom is het jaar 2027 belangrijk?

Wat is de AFIR-verordening?

AFIR staat voor Alternative Fuels Infrastructure Regulation. Verordening (EU) 2023/1804 is sinds 13 april 2024 van toepassing en legt in heel Europa bindende regels vast voor infrastructuur voor alternatieve brandstoffen. Daaronder vallen naast laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen onder meer waterstoftankstations en de energievoorziening van schepen en stilstaande vliegtuigen.

De EU-verordening moet ervoor zorgen dat in alle lidstaten een toereikende, compatibele en gebruiksvriendelijke infrastructuur ontstaat. Ze verving de eerdere richtlijn 2014/94/EU.

Voor welke laadpunten gelden de AFIR-eisen?

De operationele vereisten uit artikel 5 gelden in principe voor publiek toegankelijke laadpunten. Doorslaggevend is niet alleen wie de eigenaar van het terrein is. Ook een laadstation op de parkeerplaats van een supermarkt, restaurant of winkelcentrum kan publiek toegankelijk zijn als een onbepaalde groep personen er gebruik van mag maken.

Particuliere wallboxen die uitsluitend beschikbaar zijn voor het eigen huishouden of een duidelijk afgebakende groep mensen, vallen daarentegen niet onder dezelfde voorschriften. Die bepalingen gelden bovendien niet alleen voor laadstations langs snelwegen of belangrijke Europese verkeersassen. De EU-verordening voor laadpunten omvat in principe ook openbare locaties in steden en gemeenten.

Welke verplichtingen precies gelden, hangt onder meer af van het laadvermogen, de locatie en de datum van ingebruikname. Exploitanten moeten daarom elke locatie afzonderlijk beoordelen in plaats van alle laadpunten onder AFIR op dezelfde manier te behandelen.

Eenvoudig betalen en laden zonder contract

Een centraal doel van de AFIR-verordening is het zogenoemde ad-hocladen. Bestuurders van elektrische auto's moeten bij publiek toegankelijke laadpunten spontaan kunnen laden, zonder zich vooraf te registreren of een doorlopend contract met een exploitant van laadpunten of mobiliteitsdienstverlener af te sluiten.

Voor publiek toegankelijke laadpunten die sinds 13 april 2024 in gebruik zijn genomen, vereist AFIR geschikte elektronische betaalmogelijkheden. Bij laadpunten vanaf 50 kilowatt moeten exploitanten bijvoorbeeld kaartlezers of apparaten met een contactloze betaalfunctie aanbieden. Bij laadpunten onder 50 kilowatt kan ook een veilige internetbetaling volstaan, bijvoorbeeld via een QR-code die naar een betaalpagina leidt. De transactie moet daarbij betrouwbaar worden beveiligd.

Een app of laadpas mag nog altijd extra voordelen bieden. Die mag echter niet de enige oplossing voor spontaan laden zijn wanneer daarvoor registratie en het sluiten van een aanvullend contract nodig zijn.

Meer prijstransparantie bij openbare laadstations

Naast de betaling regelt AFIR ook hoe prijzen moeten worden weergegeven. Gebruikers moeten al vóór de start kunnen zien welke kosten de laadbeurt met zich meebrengt. Prijzen moeten redelijk, transparant, eenduidig vergelijkbaar en niet-discriminerend zijn.

Bij publiek toegankelijke laadpunten vanaf 50 kilowatt die sinds 13 april 2024 beschikbaar zijn gesteld, moet de ad-hocprijs in principe gebaseerd zijn op de geleverde hoeveelheid energie in kilowattuur. Daarnaast kan een tijdafhankelijke blokkeervergoeding worden geheven om onnodig lange standtijden te voorkomen. De prijs moet direct bij het laadstation zichtbaar zijn, bijvoorbeeld op een display of sticker. Alleen verwijzen naar een externe website is hier niet voldoende.

Bij laadpunten onder 50 kilowatt mogen verschillende prijscomponenten worden gebruikt. Exploitanten moeten die echter duidelijk weergeven en vóór het laden gemakkelijk toegankelijk maken. Daarmee vergroot deze EU-verordening voor laadpalen de vergelijkbaarheid binnen het openbare laadnetwerk.

Wat verandert er in 2027?

Voor bepaalde oudere snellaadpunten bevat AFIR een belangrijke overgangstermijn. Vanaf 1 januari 2027 moeten publiek toegankelijke laadpunten van minstens 50 kilowatt langs het trans-Europees vervoersnetwerk, kortweg TEN-V, en op veilige en beveiligde parkeerplaatsen de voorgeschreven elektronische betaalmogelijkheden ondersteunen. Dat geldt ook als deze laadpunten al vóór 13 april 2024 zijn geïnstalleerd.

De termijn betekent echter niet dat vóór 2027 elke oudere laadpaal in de EU zonder meer moet worden aangepast. Locatie, toegankelijkheid en vermogen blijven bepalend. Exploitanten doen er wel goed aan hun bestaande installaties tijdig te controleren. Technische aanpassingen, nieuwe betaaloplossingen en wijzigingen in de prijsweergave vragen vaak voldoende voorbereidingstijd.

Wat naleving van AFIR betekent voor exploitanten en bestuurders

AFIR-conformiteit beperkt zich niet tot een kaartterminal. Een laadpunt is pas AFIR-conform als met alle relevante voorschriften rekening is gehouden. Afhankelijk van de installatie gaat het om ad-hocladen, geschikte betaalmethoden, transparante prijzen, digitale verbindingen en technische en organisatorische processen. Ook het betrouwbaar beschikbaar stellen van locatie-, beschikbaarheids- en prijsgegevens wordt steeds belangrijker.

Voor bestuurders leidt de verordening stap voor stap tot een uniformere laadervaring: laadstations moeten gemakkelijker te gebruiken zijn, prijzen duidelijker tonen en spontane betalingen zonder langdurige binding mogelijk maken. Exploitanten en locatiepartners krijgen tegelijk duidelijke randvoorwaarden voor nieuwe investeringen in laadinfrastructuur.

Zo maakt JOLT laden eenvoudig en transparant

Bij JOLT laten we nu al zien hoe flexibel betalen in de praktijk werkt. Bij onze snellaadstations met een vermogen tot 360 kilowatt kunt u betalen via een QR-code, de JOLT-app of een creditcard, en met geschikte laadapps en RFID-passen.

Daarnaast plannen, financieren en exploiteren we stedelijke laadoplossingen samen met bedrijven en gemeenten. Daarmee ondersteunen we een ontwikkeling die AFIR eveneens stimuleert: openbaar laden moet snel, transparant en eenvoudig toegankelijk zijn.

Ontdek nu het JOLT-laadnetwerk en vind het geschikte snellaadpunt voor je volgende laadstop!